Tarım Gündem Dergisi Growtech 2017 Sayısı FİDEBİRLİK Makalesi

Tarım Gündem Dergisi Growtech 2017 Sayısı FİDEBİRLİK Makalesi

 1-Türkiye’de faaliyet gösteren fide firmalarının geldiği noktayı değerlendirir misiniz?

Birliğimiz, 2008 yılında 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ile 41 fide işletmesi tarafından Antalya’da kuruldu. Fide Üreticileri Birliği’nin kurulduğu yılda üyelerin yaklaşık %90’ı Antalya Bölgesinde faaliyet göstermekte idi. Kuruluşu izleyen yıllarda hazır fidenin üreticiler tarafından tercih edilmeye ve aranmaya başlaması ile modern fide üretimi Türkiye’nin hemen her bölgesine yayıldı. 2017 yılı itibariyle Ülkemizin 21 ilinde çilek ve sebze fidesi üreten üyelerimiz bulunmaktadır.

2-Rusya krizinin fidecilik sektörüne etkisi ne olmuştur? Bu bağlamda 2017 yılı fide üreticileri için nasıl bir yıldı?

Uçak düşürme krizinden sonra Rusya’nın 1 Ocak 2016’dan itibaren Türkiye’den ithal ettiği yaş meyve sebzeye uyguladığı ambargonun faturası sebze üreticilerimize pahalıya mal oldu. Aynı yılın Şubat ayı rakamlarına bakıldığında ihracatta %90 bir düşüş meydana geldiği görülür. Tabii ki Rusya Federasyonunun AB ambargolarına karşı yürüttüğü kendine yeterlilik projeleri çerçevesinde yıllardır seracılığa yaptığı yatırımları da göz ardı etmemek lazım. Bu tür engellemelere ve gelişmelere karşı hazırlıklı olmamız ve gıda güvenliğini öncelik vererek üretim yapmamız gerekmektedir.

Temiz tohum, temiz fide ve kabul edilebilir ilaç kalıntı düzeyi ile üretilen sebze hedefine ulaşabilirsek, ihracat noktalarını da rahatlıkla çeşitlendirme dolayısıyla yaş sebze ihracatımızı geliştirme olanağı bulabileceğimize inancımız tamdır.

3-Ülkemizde faaliyet gösteren fide firmalarının sorunları nelerdir? Bu sorunların çözümü için devletten beklentilerinizi anlatır mısınız?

Fide sektörünün temsilcisi olarak bizler, Birliğimizin kuruluşundan beri pek çok sorunumuzu çeşitli platformlarda dile getirdik. Bunlardan stratejik olarak en önemlisi sektörün ihtiyacı olan “Zararlı Organizmaları Tanı Laboratuvarı”dır. Böyle bilimsel çalışan ve bağımsız bir laboratuvar olmadığı sürece tohumcu kuruluşlar, fide üreticileri ve nihai kullanıcı olan çiftçiler arasındaki ihtilafları çözme imkânımız ve sektörü sağlıklı bir noktaya taşımamız zorlaşmaktadır. Bu amaca ulaşmak için Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan yetkilendirme ve alt yapı desteği beklediğimizi çeşitli toplantılarda sözlü ve yazılı olarak yetkili makamlara iletm bulunmaktayız. Umarım bu dönem bu projeye ilişkin bir gelişme olur.

Sektörün bir diğer sorunu da üyemiz olan çok sayıda KOBİ karakterinde işletme bulunmasına rağmen, bu işletmelerin KOBİ kapsamına alınmamasıdır. Genelde kırsal kesimde faaliyet gösteren bu işletmelerimiz kadın işçi istihdamına da önemli bir katkıda bulunmaktadır. Küçük ölçekli bu işletmelerimiz, KOBİ kapsamına alınırsa KOSGEB desteklerinden de yararlanmış olacak ve bu desteklerle kendilerini orta vadede çok daha ileri bir noktaya taşıyacaklardır.

Fide sektörünün çözüm bekleyen sorunlarından birisi de 5553 sayılı kanunda yapılmasını önerdiğimiz bazı değişikliklerdir. Kanun 2006 yılında çıkmasına rağmen bugüne kadar üyelerimizi rahatsız eden maddelerine ilişkin henüz bir değişiklik yapılmamıştır. Başta Birlik gelirleri, cezai müeyyideler, uluslararası kuruluşlara üye olmak gibi kanunda çok sayıda düzeltilmesi gereken hususlar bulunmaktadır. Yeni Bakanımızın bu konuya ilgi göstereceğine ve en kısa zamanda sorunlara ilişkin maddelerde değişiklik için bir çalışma başlatacağına inancımız tamdır.

Fide sektörünün önündeki bir diğer önemli sorun da iş kanunu ile ilgili olan sezonluk işçi çalıştırma mevzuatıdır. Sektörün gelişmesinin başlangıç yıllarında mevzuatta belirtilen 50 işçi çalıştırma sınırı, işletmelerin hızla büyümesi ile artık yeterli olmamaktadır. Bu sınırın kaldırılması, özellikle aşılı fide üretiminin gelişmesinin önündeki önemli bir engeli de kaldırmış olacaktır.

4-Türkiye’deki üreticiler, aşılı fide kullanımında dünya ölçülerine geldi mi? Aşılı fide kullanımının yaygınlaştırılması konusunda ne gibi çalışmalar yapılmalıdır?

2015 yılında fide sektörü 31 üye kuruluşu ile yaklaşık 175 milyon adet aşılı fide üretti. 2016 yılında aşılı fide üretici sayısında artış olmasına rağmen üretim miktarı 145 milyon adete düştü. Tabii bu düşüşün nedenlerinden biri belki de Rusya’nın ihracatımıza koyduğu engel olabilir. İhracat sıkıntısı, arz-talep dengesinin bozulması iç piyasada fiyatların düşmesine neden oldu. Çiftçimizin aşılı fide talebinin istenilen düzeyde gelişememesinin diğer önemli bir nedeni de aşısız fideye göre 3-4 katı daha pahalı olması ve aşılı fide alımına herhangi bir devlet desteği verilmemesidir.

Aşılı fide, gıda güvenliğine dolayısıyla insan sağlığına olumlu katkıda bulunan çevreci bir yöntem olarak kabul edilmeli ve bu kapsamda devlet desteğinden yararlanmalıdır diye düşünüyoruz. Aşılı fide bütün bu nedenlerle Japonya, Güney Kore ve bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerde olduğu gibi ülkemiz fide üretimi içinde hak ettiği noktaya ulaşamamış olup potansiyelinin çok altında bir gelişme seyri göstermektedir.

Sonuç olarak çiftçiye aşılı fide alım desteği sağlanmadıkça bu alanda hızlı bir gelişme beklenmemektedir.

 

5- FİDEBİRLİK olarak sektöre sağladığınız katkılar nelerdir?

 Çiftçilerimizin ihtiyacı olan konulara ilişkin olarak belirlediğimiz eğitim çalışmaları, en önde gelen görevlerimizden birisidir. Bunu da çoğu zaman sektör paydaşlarımızla iş birliği halinde gerçekleştirmekteyiz. Ayrıca fide sektörünün konjonktürel gelişmelerden olumsuz olarak etkilendiği dönemlerde, Birlik üyelerimizle çok sayıda istişare toplantısı da yapıyoruz ve olası olumsuz gelişmelere karşı üyelerimizle birlikte ortak stratejiler geliştiriyoruz.

Laboratuvar Projesi konusunda gerek TÜRKTOB ve gerekse Bakanlık yetkilileri ile çok sayıda toplantılar yaptık. Bu projenin gerçekleşmesi konusunda Türkiye Tohumcular Birliği’nin de önemli katkılarda bulunduğunu belirtmeliyim.

Diğer yandan Avrupa Fide Üreticileri Birliği üyesi olarak bu kuruluşun her yıl yapılan kongre ve toplantılarına katılarak Türkiye Fide Sektörünün sorunlarını bu uluslararası platformda dile getirmekte ve ortak sorunlara ilişkin projeler önermekteyiz.

 

Rahmi Kandemir

FİDE ÜRETİCİLERİ BİRLİĞİ

Yönetim Kurulu Başkanı

HABERLER